Acil Durum

Yaygın ülseratif lezyonlar veya sistemik yayılım görülen hastalarda erken antifungal tedavi başlanmalıdır.

Zoonoz Hastalık

Evet.

Sporotrichosis

Acil
Zoonoz
FungalDeriSubkutanZoonozBulasici
KöpekKediAt

Tanım

Sporothrix türlerinin neden olduğu, deri ve deri altı dokularda nodüler ve ülseratif lezyonlarla seyreden, zoonotik öneme sahip fungal enfeksiyondur.

Etken

Sporothrix schenckii kompleksi (Sporothrix schenckii, Sporothrix brasiliensis, Sporothrix globosa).

Bulaşma

Travmatik yaralanmalarla mantarın deriye inokülasyonu sonucu gelişir. Kedilerde enfekte lezyonlar ve tırmalama/ısırma ile hayvanlar ve insanlara bulaşabilir.

Risk Faktörleri

Dış ortamda yaşama, diken ve bitki yaralanmaları, avcılık davranışı, bağışıklık baskılanması ve enfekte kedilerle temas.

Kuluçka Süresi

Genellikle 1-12 hafta arasında değişir.

Klinik Bulgular

Subkutan nodüller, ülserler, fistüller, irinli akıntı, lenfatik damar boyunca yayılan nodüller, bölgesel lenfadenomegali ve kronik yara lezyonları görülebilir.

Tanı

Sitoloji, mantar kültürü, histopatoloji, PCR ve biyopsi ile tanı konulur.

Ayırıcı Tanılar

Phaeohyphomycosis, bakteriyel apseler, mikobakteriyozis, neoplaziler ve yabancı cisim granülomları.

Laboratuvar Bulguları

Sitoloji ve histopatolojide puro (sigara) şeklindeki maya hücrelerinin görülmesi tanıyı destekler. Mantar kültürü tanıda altın standarttır.

Tedavi

İtrakonazol ilk tercih ilaçtır. Gerektiğinde Potasyum İyodür (özellikle atlarda), Terbinafin veya Amfoterisin B kullanılabilir.

Prognoz

Lokal olgularda iyi, yaygın sistemik olgularda temkinlidir.

Korunma

Enfekte hayvanlarla temas sırasında eldiven kullanılması, yara hijyenine dikkat edilmesi ve enfekte kedilerin izolasyonu önerilir.

Aşılama

Ticari aşı bulunmamaktadır.

Bildirimi Zorunlu mu?

Hayır.

Klinik Önemi

Veteriner hekimlikte en önemli zoonotik fungal deri hastalıklarından biridir.

Gorulme Sikligi

Nadir

Referans İlaçlar

İtrakonazol, Potasyum İyodür, Terbinafin, Amfoterisin B

Notlar

Kediler zoonotik bulaşmada en önemli rezervuarlardan biridir. Sporothrix brasiliensis özellikle kedilerde daha ağır seyreden enfeksiyonlara neden olabilir.

💊 İlgili İlaçlar

Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar

Amoksisilin

Amoksisilin

Penisilin

Amoksisilin + Klavulanik Asit

Amoksisilin + Klavulanik asit

Penisilin

Sefazolin

Sefazolin

Sefalosporin

Sefaleksin

Sefaleksin

Sefalosporin

Enrofloksasin

Enrofloksasin.

Florokinolon.

Marbofloksasin

Marbofloksasin

Florokinolon