Acil Durum

Şiddetli kas güçsüzlüğü, recumbency, hemoglobinüri veya ciddi fosfor düşüklüğü bulunan hastalar hızlı değerlendirilmelidir.

Zoonoz Hastalık

Hayır.

Hypophosphatemia

Acil
Zoonoz
MetabolikMineral
SığırKoyunKeçiAtKöpekKedi

Tanım

Kandaki inorganik fosfor konsantrasyonunun tür için belirlenen fizyolojik referans aralığının altında olmasıdır. Hipofosfatemi, tek başına vücuttaki toplam fosfor eksikliği ile eş anlamlı değildir.

Etken

Yetersiz fosfor alımı, kronik anoreksi, kronik renal tübüler kayıplar, hiperparatiroidizm ve hücre içine fosfor kayması. Sığırlarda erken laktasyon döneminde geçici hipofosfatemi görülebilir.

Bulaşma

Bulaşıcı değildir.

Risk Faktörleri

Uzun süreli yetersiz yem tüketimi, fosfor açısından fakir rasyonlar, kronik böbrek tübüler hastalıkları, erken laktasyon ve bazı endokrin/metabolik bozukluklar.

Kuluçka Süresi

Belirli bir kuluçka süresi yoktur; altta yatan nedene ve fosfor kaybının süresine bağlı olarak akut veya kronik gelişebilir.

Klinik Bulgular

Akut hipofosfateminin klinik bulguları belirgin olmayabilir. Kronik fosfor eksikliğinde iştahsızlık, letarji, kilo kaybı, pika, osteomalazi, anormal yürüyüş ve topallık görülebilir. Şiddetli olgularda kas güçsüzlüğü ve recumbency gelişebilir.

Tanı

Serum veya plazma inorganik fosfor ölçümü ile hipofosfatemi saptanır. Ancak serum fosforu vücuttaki toplam fosfor depolarını tek başına güvenilir şekilde göstermez; beslenme ve altta yatan hastalıklar birlikte değerlendirilmelidir.

Ayırıcı Tanılar

Hypocalcemia, Hypomagnesemia, Ketosis, kronik renal hastalıklar, malabsorbsiyon, anoreksi ve diğer mineral metabolizması bozuklukları.

Laboratuvar Bulguları

Serum inorganik fosforunda azalma. Şiddetli fosfor eksikliğinde hemoliz, hemoglobinüri, kas hasarı ve enerji metabolizmasına bağlı diğer değişiklikler görülebilir.

Tedavi

Altta yatan neden düzeltilir ve yeterli fosfor içeren rasyon sağlanır. Oral fosfat tuzları çoğu durumda etkili ve güvenlidir. GI fonksiyonu ciddi şekilde bozulmuş hastalarda parenteral fosfor tedavisi değerlendirilebilir.

Prognoz

Altta yatan nedene ve hipofosfateminin şiddetine bağlıdır. Beslenmeye bağlı hafif olgularda neden düzeltildiğinde iyileşme beklenir.

Korunma

Rasyonların hayvanın fosfor gereksinimini karşılayacak şekilde hazırlanması ve uzun süreli yetersiz yem tüketiminin önlenmesi gerekir.

Aşılama

Bulunmamaktadır.

Bildirimi Zorunlu mu?

Hayır.

Klinik Önemi

Özellikle kronik fosfor eksikliği bulunan yetiştirme sistemlerinde büyüme geriliği, kemik hastalıkları ve üretim kayıplarıyla ilişkilidir.

Gorulme Sikligi

Orta

Referans İlaçlar

Monosodyum Fosfat, Disodyum Fosfat, Monopotasyum Fosfat

Notlar

Akut hipofosfatemide klinik önemin değerlendirilmesi tartışmalıdır. Özellikle erken laktasyondaki süt sığırlarında geçici hipofosfatemi sık görülebilir.

💊 İlgili İlaçlar

Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar

Fludrokortizon

Fludrokortizon Asetat

Kortikosteroid (Mineralokortikoid)

Asetazolamid

Asetazolamid

Karbonik Anhidraz İnhibitörü

Potasyum Sitrat

Potasyum Sitrat

İdrar Alkalileştirici / Ürolit Önleyici

Vitamin B3 (Niasin)

Niasin (Nikotinik Asit / Niasinamid)

Suda Çözünen Vitaminler

Vitamin B5 (Pantotenik Asit)

Pantotenik Asit (Kalsiyum Pantotenat)

Suda Çözünen Vitaminler

Vitamin B6 (Piridoksin)

Piridoksin Hidroklorür

Suda Çözünen Vitaminler