Acil Durum

Şiddetli anemi, submandibular ödem ve ağır kilo kaybı bulunan hayvanlarda tedavi geciktirilmemelidir.

Zoonoz Hastalık

Evet.

Fasciolosis

Acil
Zoonoz
ParaziterTrematodKaraciğerSindirimZoonozBulasici
SığırKoyunKeçi

Tanım

Fasciola türlerinin neden olduğu, karaciğer ve safra kanallarını etkileyen, ciddi ekonomik kayıplara yol açan trematod enfeksiyonudur.

Etken

Fasciola hepatica ve Fasciola gigantica.

Bulaşma

Metaserkaryaların kontamine otlar veya su ile ağız yolundan alınması sonucu bulaşır. Ara konak tatlı su salyangozlarıdır (Lymnaeidae).

Risk Faktörleri

Bataklık ve sulak meralar, salyangoz yoğunluğu, yetersiz mera yönetimi, endemik bölgelerde otlatma ve kontrolsüz mera kullanımı.

Kuluçka Süresi

Genellikle 8-12 haftadır.

Klinik Bulgular

İştahsızlık, kilo kaybı, anemi, submandibular ödem (şişe çene), halsizlik, ishal, yapağı ve tüy kalitesinde bozulma, süt veriminde azalma ve kronik olgularda kaşeksi görülebilir.

Tanı

Dışkı sedimantasyon yöntemi ile yumurta aranması, ELISA, PCR, serum biyokimyası ve nekropsi bulguları ile tanı konulur.

Ayırıcı Tanılar

Dicrocoeliosis, Paramphistomosis, Haemonchosis, kronik karaciğer hastalıkları ve protein kaybına neden olan hastalıklar.

Laboratuvar Bulguları

Eozinofili, GGT ve GLDH artışı, hipoalbuminemi, dışkıda karakteristik Fasciola yumurtalarının görülmesi ve ELISA pozitifliği görülebilir.

Tedavi

Triklabendazol ilk tercih ilaçtır. Gerekli durumlarda klosantel, albendazol veya oksiklozanid kullanılabilir.

Prognoz

Erken tanı ve tedavi ile prognoz genellikle iyidir. Kronik karaciğer hasarı gelişmiş olgularda prognoz daha temkinlidir.

Korunma

Sulak meralardan kaçınılması, salyangoz kontrolü, stratejik antiparaziter uygulamalar ve mera yönetiminin iyileştirilmesi önerilir.

Aşılama

Ticari aşı bulunmamaktadır.

Bildirimi Zorunlu mu?

Hayır.

Klinik Önemi

Ruminantlarda en önemli karaciğer parazitlerinden biridir ve süt, et verimi ile fertilitede ciddi ekonomik kayıplara neden olur.

Gorulme Sikligi

Yaygın

Referans İlaçlar

Triklabendazol, Klosantel, Albendazol, Oksiklozanid

Notlar

Fasciola hepatica ülkemizde en sık görülen türdür. Triklabendazol hem genç hem erişkin parazitlere karşı etkili olduğu için tercih edilen ilaçtır. İnsanlarda da enfeksiyon oluşturabildiğinden zoonotik öneme sahiptir.

💊 İlgili İlaçlar

Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar

Albendazol

Albendazol

Benzimidazol Antelmintik

Triklabendazol

Triklabendazol

Trematod İlacı (Benzimidazol Türevi)

Oksiklozanid

Oksiklozanid

Trematod İlacı (Salisilanilid)

Alfa-Galaktozidaz

Alfa-Galaktozidaz

Sindirim Enzimi

Laktoz Enzimi (Laktaz)

Laktaz

Sindirim Enzimi

Silibin

Silibin

Hepatobilier İlaç / Hepatoprotektif