Acil Durum
Şiddetli anemi, submandibular ödem ve ağır kilo kaybı bulunan hayvanlarda tedavi geciktirilmemelidir.
Zoonoz Hastalık
Evet.
Fasciolosis
Tanım
Fasciola türlerinin neden olduğu, karaciğer ve safra kanallarını etkileyen, ciddi ekonomik kayıplara yol açan trematod enfeksiyonudur.
Etken
Fasciola hepatica ve Fasciola gigantica.
Bulaşma
Metaserkaryaların kontamine otlar veya su ile ağız yolundan alınması sonucu bulaşır. Ara konak tatlı su salyangozlarıdır (Lymnaeidae).
Risk Faktörleri
Bataklık ve sulak meralar, salyangoz yoğunluğu, yetersiz mera yönetimi, endemik bölgelerde otlatma ve kontrolsüz mera kullanımı.
Kuluçka Süresi
Genellikle 8-12 haftadır.
Klinik Bulgular
İştahsızlık, kilo kaybı, anemi, submandibular ödem (şişe çene), halsizlik, ishal, yapağı ve tüy kalitesinde bozulma, süt veriminde azalma ve kronik olgularda kaşeksi görülebilir.
Tanı
Dışkı sedimantasyon yöntemi ile yumurta aranması, ELISA, PCR, serum biyokimyası ve nekropsi bulguları ile tanı konulur.
Ayırıcı Tanılar
Dicrocoeliosis, Paramphistomosis, Haemonchosis, kronik karaciğer hastalıkları ve protein kaybına neden olan hastalıklar.
Laboratuvar Bulguları
Eozinofili, GGT ve GLDH artışı, hipoalbuminemi, dışkıda karakteristik Fasciola yumurtalarının görülmesi ve ELISA pozitifliği görülebilir.
Tedavi
Triklabendazol ilk tercih ilaçtır. Gerekli durumlarda klosantel, albendazol veya oksiklozanid kullanılabilir.
Prognoz
Erken tanı ve tedavi ile prognoz genellikle iyidir. Kronik karaciğer hasarı gelişmiş olgularda prognoz daha temkinlidir.
Korunma
Sulak meralardan kaçınılması, salyangoz kontrolü, stratejik antiparaziter uygulamalar ve mera yönetiminin iyileştirilmesi önerilir.
Aşılama
Ticari aşı bulunmamaktadır.
Bildirimi Zorunlu mu?
Hayır.
Klinik Önemi
Ruminantlarda en önemli karaciğer parazitlerinden biridir ve süt, et verimi ile fertilitede ciddi ekonomik kayıplara neden olur.
Gorulme Sikligi
Yaygın
Referans İlaçlar
Triklabendazol, Klosantel, Albendazol, Oksiklozanid
Notlar
Fasciola hepatica ülkemizde en sık görülen türdür. Triklabendazol hem genç hem erişkin parazitlere karşı etkili olduğu için tercih edilen ilaçtır. İnsanlarda da enfeksiyon oluşturabildiğinden zoonotik öneme sahiptir.
💊 İlgili İlaçlar
Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar
Albendazol
Albendazol
Benzimidazol AntelmintikTriklabendazol
Triklabendazol
Trematod İlacı (Benzimidazol Türevi)Oksiklozanid
Oksiklozanid
Trematod İlacı (Salisilanilid)Alfa-Galaktozidaz
Alfa-Galaktozidaz
Sindirim EnzimiLaktoz Enzimi (Laktaz)
Laktaz
Sindirim EnzimiSilibin
Silibin
Hepatobilier İlaç / Hepatoprotektif