Acil Durum

Hızla ilerleyen ekstremite nekrozu, ciddi gangren, hipertermi veya şiddetli topallık bulunan hayvanlarda acil müdahale gerekir.

Zoonoz Hastalık

Hayır.

Ergotism

Acil
Zoonoz
ToksikolojikKardiyovaskülerVaskülerOrtopedikÜreme
SığırKoyunKeçiAtDomuzTavuk

Tanım

Claviceps purpurea tarafından enfekte edilmiş tahıl ve otların tüketilmesi sonucu ergot alkaloidlerinin neden olduğu, periferik vazokonstriksiyon, distal ekstremite gangreni, topallık ve üretim/üreme bozuklukları ile karakterize mikotoksikozdur.

Etken

Başlıca Claviceps purpurea'nın oluşturduğu ergot alkaloidleri; ergotamine ve ergonovine (ergometrine) önemli toksik bileşiklerdir.

Bulaşma

Bulaşıcı değildir.

Risk Faktörleri

Ergot ile kontamine çavdar, buğday, arpa, yulaf ve çeşitli otların tüketilmesi; enfekte başakların merada tüketilmesi ve kontamine tahılların konsantre rasyonlarda bulunması.

Kuluçka Süresi

Alınan ergot alkaloidi miktarına bağlıdır. Sığırlarda topallık genellikle ilk maruziyetten 2-6 hafta veya daha uzun süre sonra görülebilir.

Klinik Bulgular

Topallık, fetlock ve pastern bölgesinde şişlik ve hassasiyet, distal ekstremitelerde soğukluk ve nekroz, kuru gangren, kuyruk ve kulak uçlarında nekroz, kilo kaybı ve verim düşüşü görülebilir. Gebe hayvanlarda agalaksi ve üreme problemleri gelişebilir. Sıcak havalarda hipertermi ve ısı intoleransı görülebilir.

Tanı

Tipik klinik bulgular, kontamine yem veya otun incelenmesi ve ergot sclerotia'nın gösterilmesi ile tanı desteklenir. Yem örneklerinde ergot alkaloidlerinin analitik olarak saptanması tanıyı doğrular.

Ayırıcı Tanılar

Fescue Foot, vasküler nekroz oluşturan diğer toksikozlar, frostbite, laminitis ve distal ekstremite dolaşım bozuklukları.

Laboratuvar Bulguları

Spesifik hematolojik veya biyokimyasal bulgu bulunmayabilir. Tanıda yem analizi ve ergot alkaloidlerinin saptanması daha değerlidir.

Tedavi

Kontamine yeme maruziyet derhal kesilir. Hayvanlar uygun sıcaklık koşullarında tutulur, iyi yataklık sağlanır ve destekleyici tedavi uygulanır. Sekonder enfeksiyonlarda uygun antimikrobiyal tedavi düşünülebilir. İleri gangren ve ciddi doku kaybında prognoz kötüdür ve ötenazi gerekebilir.

Prognoz

Orta derecede topallık ve sınırlı doku hasarı olan hayvanlarda maruziyet kesildikten sonra 3-6 hafta içinde iyileşme mümkün olabilir. İleri gangren ve distal ekstremite kaybında prognoz kötüdür.

Korunma

Ergot içermeyen yem kullanılması, kontamine tahıl ve otların rasyondan çıkarılması, meraların yönetilmesi ve yemlerde ergot alkaloidlerinin kontrol edilmesi gerekir.

Aşılama

Bulunmamaktadır.

Bildirimi Zorunlu mu?

Hayır.

Klinik Önemi

Özellikle çiftlik hayvanlarında ekstremite gangreni, verim kaybı, agalaksi ve üreme problemlerine yol açabilen önemli bir yem kaynaklı mikotoksikozdur.

Gorulme Sikligi

Orta

Referans İlaçlar

Domperidon, IV Sıvı Tedavisi, Antimikrobiyaller

Notlar

Ergot alkaloidleri arteriyollerde vazokonstriksiyon oluşturarak kan akımını azaltır; ilerleyen dönemde tromboz ve distal doku nekrozu gelişebilir. Ayrıca prolaktin salınımını baskılayarak agalaksiye neden olabilir.

💊 İlgili İlaçlar

Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar

Derakoksib

Deracoxib

NSAİİ (COX-2 Seçici)

Etomidat

Etomidat

İndüksiyon anesteziği

Asetilsalisilik Asit (Aspirin)

Asetilsalisilik asit

Antiplatelet (Antitrombosit)

hCG

Human Chorionic Gonadotropin (hCG)

Hormon (Gonadotropin)

Melengestrol Asetat

Melengestrol Asetat

Sentetik Progestajen

Kisspeptin

Kisspeptin

Hipotalamik Peptid Hormon