Acil Durum
Hızla ilerleyen ekstremite nekrozu, ciddi gangren, hipertermi veya şiddetli topallık bulunan hayvanlarda acil müdahale gerekir.
Zoonoz Hastalık
Hayır.
Ergotism
Tanım
Claviceps purpurea tarafından enfekte edilmiş tahıl ve otların tüketilmesi sonucu ergot alkaloidlerinin neden olduğu, periferik vazokonstriksiyon, distal ekstremite gangreni, topallık ve üretim/üreme bozuklukları ile karakterize mikotoksikozdur.
Etken
Başlıca Claviceps purpurea'nın oluşturduğu ergot alkaloidleri; ergotamine ve ergonovine (ergometrine) önemli toksik bileşiklerdir.
Bulaşma
Bulaşıcı değildir.
Risk Faktörleri
Ergot ile kontamine çavdar, buğday, arpa, yulaf ve çeşitli otların tüketilmesi; enfekte başakların merada tüketilmesi ve kontamine tahılların konsantre rasyonlarda bulunması.
Kuluçka Süresi
Alınan ergot alkaloidi miktarına bağlıdır. Sığırlarda topallık genellikle ilk maruziyetten 2-6 hafta veya daha uzun süre sonra görülebilir.
Klinik Bulgular
Topallık, fetlock ve pastern bölgesinde şişlik ve hassasiyet, distal ekstremitelerde soğukluk ve nekroz, kuru gangren, kuyruk ve kulak uçlarında nekroz, kilo kaybı ve verim düşüşü görülebilir. Gebe hayvanlarda agalaksi ve üreme problemleri gelişebilir. Sıcak havalarda hipertermi ve ısı intoleransı görülebilir.
Tanı
Tipik klinik bulgular, kontamine yem veya otun incelenmesi ve ergot sclerotia'nın gösterilmesi ile tanı desteklenir. Yem örneklerinde ergot alkaloidlerinin analitik olarak saptanması tanıyı doğrular.
Ayırıcı Tanılar
Fescue Foot, vasküler nekroz oluşturan diğer toksikozlar, frostbite, laminitis ve distal ekstremite dolaşım bozuklukları.
Laboratuvar Bulguları
Spesifik hematolojik veya biyokimyasal bulgu bulunmayabilir. Tanıda yem analizi ve ergot alkaloidlerinin saptanması daha değerlidir.
Tedavi
Kontamine yeme maruziyet derhal kesilir. Hayvanlar uygun sıcaklık koşullarında tutulur, iyi yataklık sağlanır ve destekleyici tedavi uygulanır. Sekonder enfeksiyonlarda uygun antimikrobiyal tedavi düşünülebilir. İleri gangren ve ciddi doku kaybında prognoz kötüdür ve ötenazi gerekebilir.
Prognoz
Orta derecede topallık ve sınırlı doku hasarı olan hayvanlarda maruziyet kesildikten sonra 3-6 hafta içinde iyileşme mümkün olabilir. İleri gangren ve distal ekstremite kaybında prognoz kötüdür.
Korunma
Ergot içermeyen yem kullanılması, kontamine tahıl ve otların rasyondan çıkarılması, meraların yönetilmesi ve yemlerde ergot alkaloidlerinin kontrol edilmesi gerekir.
Aşılama
Bulunmamaktadır.
Bildirimi Zorunlu mu?
Hayır.
Klinik Önemi
Özellikle çiftlik hayvanlarında ekstremite gangreni, verim kaybı, agalaksi ve üreme problemlerine yol açabilen önemli bir yem kaynaklı mikotoksikozdur.
Gorulme Sikligi
Orta
Referans İlaçlar
Domperidon, IV Sıvı Tedavisi, Antimikrobiyaller
Notlar
Ergot alkaloidleri arteriyollerde vazokonstriksiyon oluşturarak kan akımını azaltır; ilerleyen dönemde tromboz ve distal doku nekrozu gelişebilir. Ayrıca prolaktin salınımını baskılayarak agalaksiye neden olabilir.
💊 İlgili İlaçlar
Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar
Derakoksib
Deracoxib
NSAİİ (COX-2 Seçici)Etomidat
Etomidat
İndüksiyon anesteziğiAsetilsalisilik Asit (Aspirin)
Asetilsalisilik asit
Antiplatelet (Antitrombosit)hCG
Human Chorionic Gonadotropin (hCG)
Hormon (Gonadotropin)Melengestrol Asetat
Melengestrol Asetat
Sentetik ProgestajenKisspeptin
Kisspeptin
Hipotalamik Peptid Hormon