Acil Durum
Şiddetli ishal ve dehidrasyon gelişen yavru hayvanlarda acil sıvı tedavisi uygulanmalıdır.
Zoonoz Hastalık
Evet.
Cryptosporidiosis
Tanım
Cryptosporidium türlerinin neden olduğu, özellikle genç ruminantlarda şiddetli ishal ve dehidrasyon ile seyreden protozoal bağırsak enfeksiyonudur.
Etken
Cryptosporidium spp. (özellikle Cryptosporidium parvum).
Bulaşma
Enfektif ookistlerin kontamine su, yem veya çevreden fekal-oral yolla alınması ile bulaşır.
Risk Faktörleri
Yeni doğan ve genç hayvanlar, kalabalık barınaklar, kötü hijyen, kontamine su kaynakları, yetersiz kolostrum alımı ve stres.
Kuluçka Süresi
Genellikle 2-7 gündür.
Klinik Bulgular
Sulu ishal, dehidrasyon, iştahsızlık, kilo kaybı, halsizlik, gelişme geriliği ve ağır olgularda ölüm görülebilir.
Tanı
Dışkı muayenesi, modifiye Ziehl-Neelsen boyaması, ELISA, immünofloresan testler ve PCR kullanılabilir.
Ayırıcı Tanılar
Koksidiyoz, Rotavirus, Coronavirus, Enterotoksijenik E. coli enfeksiyonu, Salmonelloz ve Giardiasis.
Laboratuvar Bulguları
Dışkıda Cryptosporidium ookistlerinin gösterilmesi, ELISA veya PCR pozitifliği görülebilir.
Tedavi
Temel yaklaşım destek tedavisidir. Sıvı-elektrolit tedavisi uygulanır. Buzağılarda uygun olgularda halofuginone kullanılabilir.
Prognoz
Erken destek tedavisi ile prognoz genellikle iyidir. Şiddetli dehidrasyon gelişen olgularda prognoz kötüleşebilir.
Korunma
Kolostrum yönetimi, hijyen, çevre dezenfeksiyonu, temiz su temini ve hasta hayvanların izolasyonu önerilir.
Aşılama
Rutin olarak kullanılan ticari aşı bulunmamaktadır.
Bildirimi Zorunlu mu?
Hayır.
Klinik Önemi
Yeni doğan buzağı, kuzu ve oğlaklarda neonatal ishallerin en önemli protozoal nedenlerinden biridir.
Gorulme Sikligi
Yaygın
Referans İlaçlar
Halofuginone, Oral Elektrolit Solüsyonları, IV Sıvı Tedavisi
Notlar
Cryptosporidium ookistleri çevre koşullarına oldukça dayanıklıdır. Özellikle Cryptosporidium parvum zoonotik öneme sahiptir ve insanlarda da ishale neden olabilir.
💊 İlgili İlaçlar
Bu hastalıkla ilişkili olabilecek ilaçlar
Ronidazol
Ronidazol
Antiprotozoal (Nitroimidazol Türevi)Alfa-Galaktozidaz
Alfa-Galaktozidaz
Sindirim EnzimiLaktoz Enzimi (Laktaz)
Laktaz
Sindirim EnzimiLactobacillus spp.
Lactobacillus türleri
Probiyotik / Mikrobiyota DestekleyiciBacillus spp.
Bacillus türleri (B. subtilis, B. licheniformis vb.)
Probiyotik / Mikrobiyota DestekleyiciÇoklu Probiyotik Preparatları
Birden fazla probiyotik bakteri ve/veya maya kombinasyonu
Probiyotik / Mikrobiyota Destekleyici