Acil Durum
Hızlı büyüyen çene lezyonları veya solunum yolunu etkileyen şişliklerde acil değerlendirme yapılmalıdır.
Zoonoz Hastalık
Hayır.
Aktinomikoz
Tanım
Actinomyces türlerinin neden olduğu, kronik granülomatöz yangı ile karakterize bakteriyel enfeksiyondur. En sık çene kemikleri ve çevre dokuları etkiler.
Etken
Actinomyces bovis başta olmak üzere Actinomyces türleri.
Bulaşma
Normal ağız florasında bulunan bakterilerin ağız mukozasındaki yaralanmalar sonrası dokulara girmesiyle gelişir. Doğrudan hayvandan hayvana bulaşmaz.
Risk Faktörleri
Sert ve dikenli yemler, ağız yaralanmaları, kötü ağız hijyeni ve bağışıklık sisteminin zayıflaması.
Kuluçka Süresi
Kesin olarak bilinmemektedir; genellikle haftalar içinde kronik olarak gelişir.
Klinik Bulgular
Çene bölgesinde sert şişlik, ağrı, fistül oluşumu, irin akışı, çiğneme güçlüğü, kilo kaybı ve ilerleyen olgularda kemik deformasyonu görülebilir.
Tanı
Klinik muayene, radyografi, sitoloji, bakteriyolojik kültür ve histopatolojik inceleme ile desteklenir.
Ayırıcı Tanılar
Nokardiyoz, çene apseleri, neoplaziler, yabancı cisim reaksiyonları ve osteomiyelit.
Laboratuvar Bulguları
Kültürde Actinomyces izolasyonu ve kronik inflamasyon bulguları görülebilir.
Tedavi
Uzun süreli uygun antibiyotik tedavisi uygulanır. Gerekli olgularda cerrahi debridman veya drenaj yapılabilir.
Prognoz
Erken tanı konulan olgularda iyidir. İleri kemik tutulumu bulunan hastalarda prognoz daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Korunma
Ağız yaralanmalarının önlenmesi, kaliteli yem kullanımı ve ağız sağlığının korunması önerilir.
Aşılama
Ticari aşı bulunmamaktadır.
Bildirimi Zorunlu mu?
Hayır.
Klinik Önemi
Özellikle sığırlarda ekonomik kayıplara yol açabilen önemli kronik bakteriyel hastalıktır.
Gorulme Sikligi
Orta
Referans İlaçlar
Penisilin G, Oksitetrasiklin, Sodyum İyodür
Notlar
Sığırlarda 'Lumpy Jaw' olarak bilinen hastalığın en önemli etkenidir. Erken dönemde tedavi başarı oranı belirgin şekilde yüksektir.
